Word of wordt: het juiste antwoord
De keuze tussen word en wordt hangt af van de zinscontext. Word (zonder 't') gebruik je bij 'ik' (ik word) en als gebiedende wijs (Word lid!). Wordt (met 't') gebruik je bij 'hij/zij/het', 'u', namen en alle enkelvoudige onderwerpen in derde persoon (de kat wordt geaaid, hij wordt benoemd). Bij 'jij' achter de werkwoord vervalt de '-t' (word jij?). Een veelgemaakte spelfout, die je met een paar regels makkelijk voorkomt.
Wanneer schrijf je 'word'?
- Bij 'ik': ik word, ik word morgen jarig.
- Gebiedende wijs: Word lid! Word wakker!
- Bij 'jij' achter het werkwoord: Word jij ook nerveus? (NIET 'wordt jij').
- In samenstellingen met ik: ik word benoemd, ik word ontslagen.
Wanneer schrijf je 'wordt'?
- Bij 'hij, zij, het': hij wordt jarig, zij wordt geaaid.
- Bij eigennamen: Jan wordt boos, Marieke wordt verliefd.
- Bij 'u': u wordt verzocht, u wordt verwacht.
- Bij andere enkelvoudige onderwerpen in derde persoon: de tafel wordt gedekt, het probleem wordt opgelost.
- Bij 'men': men wordt gevraagd.
- In passieve zinnen: het huis wordt verkocht, de auto wordt gewassen.
De spellingregel uitgelegd
De regel is gebaseerd op de werkwoordsvervoeging. 'Worden' is een onregelmatig werkwoord met de volgende vervoegingen in tegenwoordige tijd:
- Ik word (eerste persoon enkelvoud).
- Jij wordt / word jij (tweede persoon enkelvoud: -t achter het werkwoord vervalt).
- Hij/zij/het wordt (derde persoon enkelvoud).
- Wij/jullie/zij worden (meervoud).
Voorbeeldzinnen met 'word'
- Ik word morgen 30 jaar.
- Word jij ook zo moe van het werken?
- Word vooral niet boos op mij.
- Word lid van onze nieuwsbrief!
- Ik word vaak verward met mijn tweelingbroer.
- Word je nog wakker voor je vlucht?
- Ik word benoemd tot directeur.
Voorbeeldzinnen met 'wordt'
- Hij wordt vandaag jarig.
- De auto wordt gewassen.
- Marieke wordt boos op haar broer.
- U wordt verzocht plaats te nemen.
- Het paneel wordt gemonteerd.
- Er wordt veel over gepraat.
- Iedereen wordt uitgenodigd.
- Hoe wordt dit gedaan?
Het ezelsbruggetje
Het beste ezelsbruggetje is de 'loop'-test:
- Past 'loop' in de zin? Dan is het 'word' (ik loop = ik word).
- Past 'loopt' in de zin? Dan is het 'wordt' (hij loopt = hij wordt).
- Past 'lopen' in de zin? Dan is het 'worden' (wij lopen = wij worden).
Veelvoorkomende fouten
Deze fouten zie je vaak in WhatsApps, e-mails en op social media:
- 'Ik wordt' (FOUT) → 'Ik word' (juist).
- 'Hij word' (FOUT) → 'Hij wordt' (juist).
- 'Word jij niet?' (juist) → 'Wordt jij niet?' (FOUT).
- 'Wordt lid!' (FOUT, gebiedende wijs) → 'Word lid!' (juist).
- 'Het wordt boos' (juist als het over een persoon gaat).
De 'jij' uitzondering uitgelegd
Een belangrijke uitzondering: als 'jij' (of 'je') ACHTER het werkwoord komt, vervalt de '-t'. Dit geldt voor alle werkwoorden:
- Jij wordt → Word jij?
- Jij loopt → Loop jij?
- Jij vraagt → Vraag jij?
- Jij komt → Kom jij?
Dit is een algemene Nederlandse spellingregel, niet specifiek voor 'worden'.
Andere lastige werkwoordsvervoegingen
- Vind/vindt: ik vind, hij vindt, jij vindt / vind jij.
- Ga/gaat: ik ga, hij gaat, jij gaat / ga jij.
- Maak/maakt: ik maak, hij maakt, jij maakt / maak jij.
- Word/wordt: ik word, hij wordt, jij wordt / word jij.
- Verlaagt/verlaagd: tegenwoordige tijd vs voltooid deelwoord.
Hulpmiddelen bij twijfel
- Schrijfwijzer Onze Taal: uitgebreide voorbeelden online.
- Taaladvies.net: officieel taaladvies.
- Spellingcontrole: in Word, Google Docs, etc.
- Microsoft Editor of Grammarly: voor automatische check.
- Hardop voorlezen: vaak hoor je dan al de fout.
Meer over Nederlandse spelling
Voor verdere uitleg over Nederlandse spelling kun je terecht op Onze Taal en op Taaladvies.net (officieel taaladvies van de Nederlandse Taalunie).
Samenvatting
Bij word of wordt is de regel simpel: 'ik word' en gebiedende wijs ('Word lid!') krijgen geen 't'. 'Hij/zij/het wordt' en alle derde persoon enkelvoud krijgen wel een 't'. Als 'jij' achter het werkwoord staat vervalt de 't': 'word jij'. Twijfel? Vervang door 'lopen' en kijk of er een 't' bij past.
